Viparita Şalabhasana (Çekirge Duruşu - varyasyon)

Bugün ilk defa yeni bir yoga duruşu (asana) öğrendim ve heyecanlandım! Hem öğrenebildiğim, sonra da az veya çok duruşu uygulayabildiğim, hem de bu duruşun ilerde zihinsel önyargılarımı kırma potansiyeline sahip olması kalbimin deli gibi atmasına sebep oldu! Evet, yanlış okumadınız, artık yoga duruşları konusunda heyecanlanıyorum! Sanki karşıdan sevgilim geliyor, kalbim deli gibi hızla atmaya başlıyor, daha doğrusu yerçekimi kanununa meydan okuyacak denli esneklik kazanabileceğimi bilmek ayaklarımı yerden kesiyor, çok seviniyorum!

Saçmalıyor muyum?

Şöyle düşünün: Şu anda gündelik hayatta inanılmaz derecede berbat bir pozisyondasınız. İş olabilir, eş olabilir, çocuk, yaşlanan ebeveynler, sürüyle sorun ve bolca stres. Farkında olmuyoruz genelde ama o pozisyonlardaki ”duruşumuzu” değiştirmemiz sorunun çözümüne inanılmaz derecede katkıda bulunuyor çoğu kez. Bu sorun ne zaman karşımıza çıksa ağlıyor muyuz? Ya da çok kızıyoruz, bağırıp çağırıyoruz, bazen çekip gidiyoruz, yaralıyız, savaş alanını terk etmekten başka çıkar yol yok… Hepimiz yapıyoruz bunları. Hergün! Ama bir düşünün, isterseniz ”çekirge” olabilirsiniz! Hayır hayır, Kafka’nın1 dediği gibi ertesi sabah bir böcek olarak uyanın demiyorum elbette!

Gelin çekirgeleri2 birazcık tanıyalım, ben de bugün tanıştım onlarla. Genellikle büyük sürüler halinde tarlaları istila edip ürünleri talan etmeleri ile ünlüler. Hatta Eski Mısır’daki felaketlerden bir tanesinin sorumlusu onlar. Her yeri mahvediyorlar.

Çekirge Çöpşiş, Pekin - Çin

Her ne kadar İslam ve Yahudi kültürlerinde böceklerin besin olarak tüketilmesi tavsiye edilmiyorsa da Çin, Meksika ve Afrika kültürlerinde çekirgeler olağanüstü lezzetli kabul ediliyor, severek tüketiliyor.

Eski Yunan ve Roma efsanelerinde, mitolojide çekirge ayla özdeşleştirilip aksine aslında her şeyi bilen, gören, anlayan ve bunlara rağmen her şeyi öğreten bir budalanın rolüyle kişileştiriliyor. İtalyanca’da ”aver la luna” (ayı gelmek, yani keçileri kaçırmak) ile ”avere il grillo” (çekirgesi gelmek, üşütmek) aynı anlama geliyor. Her iki durumda da ya dalağınızdan muzdaripsiniz, ya da kara sevdaya tutuldunuz, kısacası mutsuz, huysuz ve kaçıksınız! Çekirge sürülerinin tarlalardaki ürünlere zarar vermeden çekip gideceklerine inanan Hintli Dravidyenler arasında yaygın bir uygulama bir çekirge yakalayıp onu süsleyip onurlandırdıktan sonra salıvermek3.

Asurlu bir soyluyu Tanrı Aşur'un önünde çekirge duası ederken gösteren Halat Şarkiyat'tan (Qal at Sharquat) (Irak) emaye levha. Çekirgeler ve diğer zararlılar efsanelerde genellikle ahlak dışı davranışlara karşılık verilen ceza olarak geçerler.

Eski Asur’daki bir inanışa göre çekirgeler Tanrılar tarafından ahlaksız davranışlarına karşılık ceza olarak doymak bilmeyen iştahlarıyla insanların üzerine salıverilirler4. Çin mitolojisine göre altıncı cehennemde aç çekirgeler vardır. Amerika’nın yerli kültürlerinde çekirgeler genellikle güçlü birer yaradılış öyküsünün sembolüdür. Öylesine ki bazen bütün bir kabile, mesela Çekirge Kabilesi, ya da Beyaz Çekirgenin İnsanları Kabilesi gibi topluluklar kendilerini bu böceğin adıyla isimlendirmişlerdir. Çekirgenin bir akrabası olan, bizim peygamber devesi dediğimiz tür ise özellikle güçlü bacakları, yay gibi gergin vücudu, kendisinden kat be kat büyük avlara saldırmasıyla ünlüdür. Hatta o kadar ki Japonca’da ”geçmekte olan bir arabanın tekerini bile durduracak biçimde bir peygamber devesi gibi kollarını kaldırmak” deyimi vardır. Çekirgelerin büyük mesafeler katederek sıçramalarını sağlayan güçlü bacaklarını da unutmamak gerek.

Çimenlerin içinde bir çekirge

Hristiyanlık ve Eski Mısırla Çin hanedanlıklarının çekirge istilası hikayelerini bir yana bırakacak olursak, kadim kültürlerde, Amerikan yerlilerinin kültürlerinde çekirgenin çok önemli bir öğüdü var bizlere: Cesaretini topla ve korkusuzca, çok da fazla plan program yapmadan hayatın içine zıpla! Olmak istediğini olabilmek için hareket et ve olabildiğince uzağa sıçra!

Yoga duruşu olarak shalabhasanaya  (şalabhasana) (çekirge duruşu) dönecek olursak… İster minderin üzerinde, ister gerçek hayatta, değişim yapabilmek hareket etmeyi gerektirir. Güçlü bacaklar, güçlü sıçrayışlar! Çekirge olmak pek de öyle kolay bir iş değil! Cesaret gerekli, ama güçsüzseniz tek başına cesaret pek bir işe yaramayabilir. Yogada güçlü bacaklar gündelik hayatta güçlü bir duruş anlamına da gelir. Çekirge sıçrar ve nereye sıçrayacağını bilmiyormuş gibi görünse de, aslında hem bilir, hem de bilmez!

Sanırım bu yazının üstüne insan bir kere daha en başından TV dizisi Kung-Fu‘yu6 izlemek istiyor!

Usta Po: Gözlerini kapat. Ne duyuyorsun?
Genç Caine: Suyun sesini duyuyorum, kuşları duyuyorum.
Po: Kendi yüreğinin atışını işitiyor musun?
Caine: Hayır.
Po: Ayağının ucundaki çekirgeyi işitiyor musun?
Caine: Yaşlı adam, nasıl oluyor da sen bunları duyabiliyorsun?
Po: Genç adam, nasıl olur da sen duymazsın?7

Çekirge, eğer azmeder ve isterse, tıpkı fotoğraftaki gibi…

viparita shalabhasana

Shalabhasana’nın (Çekirge Duruşu) faydaları ve daha fazla bilgi için… http://www.yogajournal.com/poses/789