heart_0

Bugün dersimde yüksek tansiyon rahatsızlığından muzdarip bir öğrencim vardı. Sanıyorum kırk beş yaş üstüydü. Son derece zinde, esnek, mükemmel bir başlangıç – orta seviye kondisyonuna sahip bir yoga aşığı! 🙂 Yüksek tansiyon ve stres sıkıntısı ile bilinçli ve güzel doktorunun önermesi üzerine yogaya yönelmiş, hatta sevdiğim ve çok takdir ettiğim bir yoga eğitmeni arkaşımla da uzun süre özel dersler ile yogada derinleşmeye başlamış. Kendini çok güzel ifade etti bu sabah. Sıkıntılarını, kısıtlarını, korkularını, iyi ve rahat olduğu yönlerini, çekindiklerini sağlıklı bir farkındalıkla paylaştı. Bunun üzerine güçlü ve etkin, öğrencimin nefesini ve nabzını sıkıntıya sokup zaten sorunlu olan kan dolaşımı ve damarlarına gereksiz yüklenmelerden, beyne ters duruşlarla aşırı kan basıncı uygulamaktan kaçınarak daha çok ”core” yani çekirdeğini güçlendirecek, nefes farkındalığı ve akışına odaklanarak hareket edebileceği, kendini izleyebileceği bir ders yaptık. Çekirdeğinin aktifleşmesi ve güçlenmesi geldi aklıma. Sağlam bir merkezin yerçekimine olan karşıtlığı dolayısıyla kendini destekleme ve taşıma gücü, kapasitesinin rahatlatılması, arttırılmasına yönelik çalışmalar faydalı olabilir. Malumunuz, Adho Mukha Svanasana‘dan başlayarak her türlü kalbi başın üzerinde tutan (örnek Urdhva Dhanurasana) ile ayakları ve bacakları kalp ve beynin üzerinde tutan (örnek SirsasanaSarvangasana) gibi ters duruşların tümü yüksek tansiyon hastalarını daha beter strese sokup, nefes ritmlerini de bozarak, zaten sıkıntılı olabilecek kardiyovasküler stresin artmasına, kalbin kanı itme ve pompalama ritmi ile nefes arasında ciddi bir uyumsuzluğa yol açıyor. (Atladığım kısımlar varsa, ya da görüşlerinizi bana yazmak isterseniz yorumlar kısmında beklerim, çok da memnun olurum!)

Şimdi bu öyle ilginç bir rahatsızlık ki, yüksek tansiyonlu kişinin kardiyovasküler kapasite ve direncini kalbi, damarları ve kan basıncını rahatsız etmeden usul usul arttıracak şekilde dantel oyası işler gibi çalışmak gerekiyor. Öldüresiye bir tempoda nefessiz bırakarak hızlı Surya Namaskara dizileri yaptırmak değil burada amaç. Evet, elbette eğer doktoru izin veriyorsa ki öğrencimin doktoru kendisini yüreklendirmiş, son derece bilinçli bir şekilde kaçınması gerekenler konusunda onu bilgilendirmiş ancak bir yandan da tatlı tatlı sabırla üstüne gitmesini de öğütlemiş. Yani, evet, Surya Namaskara çalışıyoruz ancak kişinin kendi nefesi hareketlerinin peşinden bir gölge gibi koşmuyor. Belki de bir yüksek tansiyon hastasının en fazla titizleneceği konulardan biri nefes tutmamak, nefesin akışına ve doğallığına müthiş bir farkındalıkla odaklanmak, hareket ve nefes birliğinde buluşmak. Zaten Hatha Yoga da bunu hedeflemez mi? 🙂

Böylece kararında bir ateş yaktık birlikte, omurgamızı ısıtmıştık, sonrasında hareket esnekliği için gerekli ısıyı da sağladık Surya Namaskara ile. Birkaç çeşit Virabhadrasana, sonra Trikonasana ki burada ikimiz de öğrendiklerimizin üstünden birlikte geçtik çünkü birkaç hafta önce hocamız Monika Münzinger‘in Yoga Terapi atölyesine katılmıştık birlikte, hatırladık bazı incelikleri ve devam ettik, sonra yere geçtik, yavaşladık, yön, kuvvet ve kuvveti beden yönlerine dağıtma prensibi üzerinde durduk, bunu zorlamayan Vasisthasana ile Anantasana gibi duruşlar üzerinde gördük. Sonuna yaklaştık dersin, güzel bir Restoratif omurgayı döndüren bir yatay duruştan sonra Savasana‘da deerkha pranayama uygulayarak dersi kapattık.

Sonra vedalaştık ve ben de stüdyodan çıktım çarşı içinde yürüyorum, aklıma bir şey takıldı!

Yüksek tansiyon rahatsızlığı olan kişiler için Urdhva Dhanurasana tavsiye edilmiyor. Kalp başın üzerinde olduğundan ve kalp kasına aşırı iş düştüğü için sistemi strese soktuğu düşünülüyor.

Peki, ok, bunda sorun yok. Peki Dhanurasana?

Burada ufak bir not düşeyim. Öğrencim son derece zinde, kondisyonu oldukça iyi, esnekliği, hizalanmasıyla farkındalığı gelişmiş bir yoga uygulayıcısı. Derslerine düzenli devam ediyor. Hatta yoga sayesinde tansiyon haplarından bir tanesini artık kullanmıyor, doktoru ihtiyacının kalmadığını söylemiş ona.

Biliyorsunuz ki zararsız, bedene şiddet uygulamayan minik meydan okumalar, hayatta da olduğu üzere, gelişmemize iyi gelir. Hatta Budist öğretilerde Poison into Medicine, yani Zehri İlaca Dönüştürmek diye bir tabir vardır. Kaçtığımız her şey kronikleşebilir bir yerde, korkular gibi. Korkuyu, hastalığı, aczi besledikçe ve hayatta kurban rolünü benimsedikçe giderek azıttıklarını, zehirli devasa sarmaşıklarla bizi boğmaya başladığını da farkedebiliriz sanırım. Yani iyileşmede, ya da şifalanmada meydan okumak, algıyı değiştirmek, hayalperest ve süpermen modunda cahilce değil ama bakış açısında radikal bir değişim yapmak, inanç bankasında farklı bir hesap açıp orada tasarruf için yatırım yapmak gerekiyor. Olumsuz ve korkulu olan yerine olumlu ve sağlıklı, yavaş ve güvenli, disiplinli bir algı ve hareket, düşünce tarzını benimsemek mesela… Elbette doktor kontrollerinden vazgeçmeden…

Peki?! Gelelim soruya… Sizce yukarıda yazdıklarımdan sonra bu tanımdaki bir yüksek tansiyon hastasının Dhanurasana (Yay Pozu) uygulamasındaki sakıncalar nedir sizce?

Öte yandan, tüm asanalarda bu hastalık sabitini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Örnek mi? Mesela Trikonasa‘dan çıkışta bakışları yere yönelterek, başın yere doğru çevrilmesini sağlayarak ve daha nice ince detayı kişinin bedensel ihtiyacını büyük bir hassasiyetle göz önünde bulundurarak yönlendirmeler vermek, öğrencinin bedeninde zaten mevcuttaki şiddetin ve stresin boyutunu arttırmadan bir kez daha onu kendiyle savaşa sürüklemeden…

Bu arada vurgulamadan geçmek istemiyorum. Restorative / Restoratif Yoga’nın stres kaynaklı bu tür rahatsızlıklardaki önemi ve olumlu etkileri de saymakla bitmez… OM Yoga Merkezi‘nde 30 Eylül 2013 Pazartesi‘den itibaren her Pazartesi saat 20:00 – 21:15 arası Restorative / Restoratif Yoga derslerinde görüşmek üzere. 🙂

(…devam edecek)